Malpie nog mooier

Biodiversiteit: de grote verscheidenheid aan planten en dieren

De Malpie is een uitgestrekt en uniek gebied met droge heide, vochtige heide en een aantal vennen. Rondom de vennen groeit nog op enkele plekken ronde zonnedauw, een klein vleesetend plantje! Op de Malpie vinden we bijzondere planten, zoals wilde gagel en vleugeltjesbloem. En bijzondere dieren, zoals de beekprik en drijvende waterweegbree. Het is slechts een kleine greep uit de vele planten en dieren die in en rond deze gebieden voorkomen. Alle soorten samen, brengen een diversiteit die ervoor zorgt dat een natuurgebied gezond en in balans blijft. En dat is iets om trots op te zijn.

Die biodiversiteit is namelijk geen vanzelfsprekendheid. Natuur die tegen een stootje kan is erg belangrijk; zeker als je kijkt naar de neerslag van stikstof en de verwachte hitte- en droogteperioden als gevolg van de klimaatverandering. Juist daarom is het zo belangrijk dat we deze gebieden behouden, beschermen en versterken. De gemeente werkt hier actief aan: door natuur waar nodig te herstellen, bossen veerkrachtiger te maken en heide terug te brengen. Maar ook beleefbaarheid van het gebied voor recreanten speelt hierbij een belangrijke rol. Dit alles staat uitgebreid beschreven in het  Integraal ontwikkelingsplan bos- en natuurterreinen Gemeente Valkenswaard 2019.

Het natuurherstel op de Malpie krijgt concreet uitvoering in het programma Dommelland. Dit programma verbindt natuur en recreatie om organisch te groeien en het woon- en leefklimaat te versterken. Zo zorgen we er samen voor dat deze waardevolle landschappen gezond blijven. Nu en in de toekomst.

Waarom is natuurherstel nodig?

In het verleden is al op verschillende plekken gewerkt in Valkenswaard, en met resultaat. Ook op de Malpie zijn in het verleden werkzaamheden uitgevoerd, met als belangrijkste doel het water langer in vast te houden in het gebied. Toch hebben sommige laaggelegen delen en vennen nog altijd last van verdroging. Ze staan snel zonder water omdat het water door de sloten uit het gebied wordt afgevoerd. Ook zorgt de neerslag van stikstof uit de lucht voor een te snelle groei van enkele soorten, zoals grassen, waardoor vennen dichtgroeien én is de bosbodem verzuurd als gevolg van de stikstofneerslag. Voor een gezonde natuur, ook in de toekomst, is het nodig om aanvullende maatregelen te nemen. 

Daarom hebben we gewerkt aan:

• Het tegengaan van de verdroging en verzuring
• Herstellen van verschillende vennen op de Malpie
• Vergroten van de heide
• Zorgen voor een gezonder, divers, klimaatbestendig bos.

Wat is er gebeurd in het bos?

• Er zijn een aantal sloten verwijderd; waardoor het water langer in het bos kan blijven en verdroging vermindert.
• Aanplant van bomen en struiken. Er zijn naaldbomen verwijderd, om ruimte te maken voor de nieuwe aanplant. Daardoor is het bosbeeld veranderd. Er zijn soorten aangeplant die hier van nature thuishoren, maar nu niet meer (veel) meer voorkomen en beter zijn voor de ontwikkeling van de bodem, zoals linde, esdoorn, haagbeuk en hazelaar. Dit zijn ook soorten die verzuring van de bodem tegengaan.
• Er is gemalen gesteende (steenmeel) uitgestrooid. Dit bevat veel mineralen en is goed voor de bosbodem. Het opbrengen van steenmeel gebeurt alleen op plekken waarvan uit onderzoek gebleken is dat dit nodig is.

Wat is er daarnaast gebeurd bij de heide en de vennen?

• Naaldbomen op de hogere delen rondom de vennen aan de noordkant op de Malpie zijn weggehaald. Dit is gebeurd om verdroging van de vennen tegen te gaan en de heide uit te breiden.
• Het vrijgekomen deel wordt omgevormd naar heide door de voedselrijke bovengrond te verwijderen (plaggen). Hierbij komen oude zaadbanken aan de oppervlakte en kan de heide weer gaan groeien. De nieuwe heide zal aansluiten op de bestaande heide in het noorden van de Malpie.