Vraag en Antwoord – Opvang van AMV’ers in Valkenswaard

Het is een wettelijke verplichting vanuit de landelijke spreidingswet om als gemeente vluchtelingen op te vangen. De gemeente Valkenswaard is van plan om deze opgave kleinschalig in te vullen.

Het is nog niet precies duidelijk om hoeveel vluchtelingen het gaat. In het huidige verdeelbesluit gaat het om de opvang van 103 vluchtelingen. Maar in de publicatie van de Staatscourant van 27 februari 2026 is een aantal van 163 opgenomen. Hierover heeft de gemeente Valkenswaard nog geen nieuwe brief ontvangen van de minister.

Het genoemde aantal van 163 in de Staatscourant betreft een raming vooruitlopend op het nieuwe verdeelbesluit dat elke twee jaar genomen wordt. Het is dus geen nieuw definitief aantal. Hierover hebben we de gemeenteraad begin maart 2026 geïnformeerd via een RIB.

Het is nu nog veel te vroeg om concreet te kunnen aangeven wat dit betekent voor de mogelijke invulling van de opgave in Valkenswaard. Als het besluit van de minister in stand blijft (163 opvangplaatsen), beraden we ons opnieuw over de wijze waarop dit gerealiseerd kan worden.

Voor de volledigheid: de opgave van 163 opvangplaatsen is de totale opgave inclusief AMV ‘ers. Dus het is niet zo dat er nog 153 reguliere opvangplaatsen moeten worden gezocht bovenop de eerdere ambities ten aanzien van de AMV‘ers. Hoe de verhouding gaat worden tussen AMV ‘ers en reguliere opvangplaatsen is nog een openstaande vraag.

Het is nu nog veel te vroeg om concreet te kunnen aangeven wat de informatie over het nieuwe voorgenomen verdeelbesluit uit de Staatscourant betekent voor de opgave in Valkenswaard. Op basis van het definitieve nieuwe verdeelbesluit van de minister van Asiel en Migratie bekijken we wat de impact is voor Valkenswaard en wat de haalbaarheid hiervan is in relatie tot de eerder vastgestelde kaders van de raad. Die duidelijkheid is er nog niet op korte termijn.

In het definitieve besluit hanteert het ministerie een wettelijke termijn van zes maanden na ingang van dat besluit voor het realiseren van de 103 (AMV-) opvangplaatsen (alleenstaande minderjarige vreemdelingen) voor Valkenswaard. Deze termijn is in de praktijk niet haalbaar.

De gemeente kon namelijk ook de oorspronkelijke opgave van 81 AMV-plaatsen niet realiseren binnen de eerdere wettelijke termijn (1 juli 2025). Met de definitieve verhoging naar 103 plaatsen (huidige verdeelbesluit) is de opgave verder toegenomen. Daarom heeft de gemeente het Rijk gevraagd om minimaal 18 maanden extra tijd voor een zorgvuldige uitvoering, nodig voor onder meer:

• Het vinden en beoordelen van meerdere locaties;
• Gesprekken met omwonenden en bedrijven (draagvlak);
• Ruimtelijke en technische onderzoeken;
• De vergunningprocedure;
• Verbouwing en inrichting door het COA;
• Het organiseren van onderwijs in samenwerking met regionale scholen.

Het ministerie heeft aangegeven dat bij het interbestuurlijk toezicht rekening wordt gehouden met de feitelijke uitvoerbaarheid en dat gemeenten niet aan het onmogelijke worden gehouden. Met deze extra tijd kan opvang zorgvuldig, veilig en met draagvlak worden gerealiseerd

De gemeente heeft met het COA een intentieovereenkomst gesloten om opvang te organiseren op maximaal drie locaties, met maximaal 40 jongeren per locatie. Dat betekent dat er ruimte is voor maximaal 120 plaatsen. We moeten in ieder geval plaats bieden aan 103 AMV’ers.

Nee. De gemeenteraad heeft besloten dat er maximaal 40 jongeren per locatie worden opgevangen. Dat betekent dat er meerdere locaties nodig zijn.

De kosten worden volledig gedragen door het COA. Natuurlijk is wel wat personele inzet van de gemeente Valkenswaard (met name omgevingscommunicatie in deze aanloopfase), maar dat is niet substantieel.

AMV’ers zijn jongeren van ongeveer 14 tot 18 jaar die zonder ouders, familie of verzorger naar Nederland zijn gekomen en hier asiel aanvragen. Zij zijn minderjarig en kwetsbaar. Daarom krijgen zij opvang via het COA en een voogd via Nidos. Meer informatie kun je vinden op de website van het COA.

Uit welke landen komen deze alleenstaande minderjarige asielzoekers? (AMV’ers)?

Dat is nog niet precies te zeggen, maar de meeste jongeren komen uit Syrië, Eritrea en Somalië.

Elke gemeente heeft een wettelijke taak om opvangplekken te bieden. Dat staat in de Spreidingswet. Er is een tekort aan plekken voor AMV’ers. Om opvang eerlijk te verdelen over Nederland, nemen gemeenten hier verantwoordelijkheid voor. Omdat Valkenswaard voor kleinschalige opvang, die in de omgeving past, kiest, komen er AMV’ers.

De gemeenteraad heeft besloten om te kiezen voor één doelgroep in kleinschalige opvangvorm. AMV’ers krijgen 24/7 begeleiding en onderwijs, dit past bij de uitgangspunten die de raad heeft vastgesteld.

Nidos is de organisatie die verantwoordelijk is voor de voogdij van de alleenstaande minderjarige vluchtelingen in Nederland. Ze treden op als wettelijke vertegenwoordiger, terwijl de daadwerkelijke opvang een verantwoordelijkheid van het COA is.

Nee. Er is nog geen besluit over een locatie. Wel loopt er een haalbaarheidsonderzoek naar een locatie aan de Leenderweg 200–202. Pas na het onderzoek en gesprekken met omwonenden en belanghebbenden beslist het college van B en W over een locatie.

De bedoeling is op maximaal drie locaties in Valkenswaard opvang te regelen voor AMV’ers. Deze locaties worden eerst onderzocht op geschiktheid. Daarna volgt besluitvorming per locatie.

Als er een locatie op het oog is doet het COA eerst een haalbaarheidsonderzoek. Als de locatie haalbaar lijkt, volgt er een traject van meedenken en besluitvorming. Omwonenden worden hier als eerste bij betrokken. Daarna regelen we de vergunningprocedure.

De verwachting is dat het minstens een jaar duurt vanaf het moment dat een locatie haalbaar wordt bevonden en een besluit is genomen. Dit is afhankelijk van het onderzoek, de vergunningen en de transformatie en inrichting van de locatie.

De intentieovereenkomst is een afspraak tussen het COA en de gemeente over hoe de samenwerking eruitziet. De overeenkomst gaat over: - samenwerking en taakverdeling; - maximaal 40 jongeren per locatie; - een periode van 5 jaar per locatie met na evaluatie optie om nog een keer met 5 jaar te verlengen; - participatie met de omgeving; - stappen in het proces.

De overeenkomst bevat geen keuze voor locaties. Een locatie wordt pas vastgelegd in een bestuursovereenkomst per locatie.

Ja. De overeenkomst is gepubliceerd op de website als link bij de 3e nieuwsbrief.

Per locatie geldt een periode van 5 jaar. Daarna volgt een evaluatie met alle betrokkenen. Alleen als de evaluatie positief is, kan de opvang nog een keer met 5

jaar worden verlengd. De gemeenteraad besluit daarover. Het gaat dus, bij een positieve evaluatie, in totaal om 10 jaar opvang.

De precieze begeleiding wordt bij de daadwerkelijke opstart duidelijk. De begeleiding bestaat over het algemeen uit:

• 24/7 begeleiding van COA-medewerkers op de locatie die regelmatig op locatie is.
• Een eigen jeugdbeschermer van Nidos (voogd).
• Een mentor (is een medewerker) die helpt met dagelijkse vragen, school en ontwikkeling. Deze mentor volgt het opgestelde begeleidingsplan en heeft periodieke gesprekken met de jongeren en de voogd.

24/7 beveiliging aanwezig. Er is aandacht voor veiligheid, opvoeding, zelfstandigheid, gezondheid en toekomst.

Dat weten we pas op het moment dat ze hier heen komen. In de meeste gevallen zijn het meer jongens dan meisjes.

Ja. De jongeren vallen onder de leerplicht. Zij gaan naar onderwijs voor nieuwkomers, meestal een Internationale Schakelklas (ISK). De gemeente heeft de wettelijke taak om onderwijs te regelen. Daarom werkt Valkenswaard samen met regionale scholen: 

• Pius X College in Bladel (ISK-onderwijs).  
• Summa College in Eindhoven (vervolgonderwijs en schakelprogramma’s).

Deze scholen zijn vroeg geïnformeerd en we hebben met hen afgestemd over de komst van de jongeren. Uit deze gesprekken blijkt dat een gefaseerde instroom goed mogelijk is, waardoor de scholen zich stap voor stap kunnen voorbereiden.

Naast onderwijs is er een dagprogramma met: 

• Nederlandse taal
• Verkeersles
• OV-training
• Sport en spel
• Creatieve activiteiten
• Koken en hygiëne
• Huiswerkbegeleiding

Veel activiteiten vinden plaats samen met verenigingen en vrijwilligers in de buurt

Ja. Bezoek is toegestaan volgens de regels van het COA. Bezoekers moeten vooraf aangemeld zijn en zich melden bij de receptie. In de huisregels worden afspraken gemaakt per locatie over de duur. Meestal moet het bezoek om 21.00 uur weer het pand verlaten maar dat zijn locatie gebonden afspraken. Logeren is een uitzondering.

Ja, dat mag. Asielzoekers hebben dezelfde rechten als iedereen in Nederland. Ze zijn dus vrij om zelfstandig de buurt te verkennen, naar sport te gaan of met vrienden/lotgenoten af te spreken. Wel krijgen ze eerst een rondleiding van COA in de wijk (bijvoorbeeld waar de supermarkt is) en uitleg over hoe het werkt in Nederland. Ze krijgen ook uitleg over de regels, waarden en (gedrags)normen in Nederland en leefregels voor binnen de locatie. Op locatie is 24/7 begeleiding voor de vluchtelingen aanwezig. Het COA is niet bevoegd om begeleiding te verplichten buiten de locatie, het is geen gevangenis. Iedereen moet zich aan de regels houden, zowel de vluchtelingen als de inwoners van Valkenswaard.

COA is heel alert op mogelijke invloeden van buitenaf. COA heeft ook specialisten in huis die aan het gedrag van de jongeren kunnen zien of er mogelijk iets speelt. Het is aan het COA om dat de signaleren en bij te sturen.

Als ze 18 zijn en nog geen status hebben, dan gaan ze naar een AZC voor volwassenen. Als ze een status hebben wordt er een reguliere woning gezocht. Dat kan in Valkenswaard, maar dat is niet zeker.

Er zijn geen andere locaties overwogen. De gemeente Valkenswaard heeft geen eigen vastgoed/gebouwen. Stel dat deze locatie niet doorgaat, dan gaan we zelf niet actief op zoek. We staan wel open voor suggesties voor andere locaties.

Nee, de bestemming blijft hetzelfde, alleen wordt de functie/gebruik van het pand tijdelijk gewijzigd. We gaan tijdelijk afwijken van de voorschriften van het omgevingsplan voor de bewoning in het pand.

Het beleid huisvesting arbeidsmigranten heeft alleen betrekking op arbeidsmigranten en dus niet op asielzoekers. Het gaat hierbij om wezenlijk verschillende groepen als gekeken wordt naar doel van verblijf (asiel versus werken), leeftijd (minderjarig versus meerderjarig) en betrokken huisvester (COA versus particuliere verhuurder).

In de praktijk komt de doelgroep waar het beleid huisvesting arbeidsmigranten betrekking op heeft uit de EU. Zij hebben geen verblijfsvergunning nodig, terwijl de AMV’ers juist in een procedure zitten om een vergunning te krijgen.

Ja, zodra de omgevingsvergunning is verleend, gaat de bezwaarperiode in dat belanghebbenden bezwaar tegen de verleende omgevingsvergunning kunnen maken. Deze periode duurt zes weken na de verlening van de omgevingsvergunning. De aanvraag omgevingsvergunning en de verleende vergunning worden gepubliceerd

De aanvraag omgevingsvergunning wordt aan de geldende regelgeving (bv. omgevingsplan, technische en milieuaspecten van de omgevingswet) getoetst.

Binnen de locatie: 

• Er is 24/7 begeleiding aanwezig.
• Er is professionele beveiliging georganiseerd.
• Jongeren hebben een meldplicht. *
• Er zijn duidelijke huisregels.

* Een meldplicht betekent dat jongeren die verblijven in een asielopvang van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) zich op vaste momenten moeten melden bij de begeleiding of toezichtmedewerkers op de locatie.

Concreet houdt dit in dat:

• Jongeren aanwezig moeten zijn op afgesproken tijden (bijvoorbeeld ’s ochtends tussen 7.30 uur en 9.00 uur en ’in de avond meestal tussen 19.00 uur en 20.00 uur);
• het COA weet waar zij verblijven en hoe het met hen gaat;
• er toezicht en begeleiding mogelijk is, wat belangrijk is voor hun veiligheid, structuur en welzijn.

De meldplicht is geen straf, maar een middel om:

• structuur te bieden in het dagelijks leven;
• schoolgang en begeleiding te ondersteunen;
• risico’s zoals vermissing of uitbuiting te voorkomen.

Als een jongere zich niet aan de meldplicht houdt, kan het COA passende maatregelen nemen, zoals extra begeleiding of het melden van zorgwekkend gedrag bij betrokken instanties.

De locatie werkt samen met de wijkagent en politie waar dat nodig is. De burgemeester is verantwoordelijk voor openbare orde en veiligheid buiten de locatie.

De gemeente onderzoekt vooraf de effecten op verkeer, veiligheid en leefomgeving. Kleinschalige opvang (40 jongeren) zorgt voor overzicht en beperkte impact.

Dat verschilt per locatie. De gemeente en het COA beoordelen samen wat nodig is.

Als een locatie doorgaat, neemt de gemeente maatregelen zoals verkeersroutes, duidelijkere verlichting of verkeersremmers als deze nodig worden geacht. Daarnaast leren de jongeren hoe om te gaan met het verkeer in Nederland en zijn er fietslessen.

De opvang wordt betaald door het Rijk via het COA. De gemeente ontvangt een vergoeding via een decentralisatie-uitkering voor haar taken.

Deels. De exploitatie, beveiliging en begeleiding worden betaald door het COA. De gemeente betaalt alleen eigen kosten voor vergunningen en besluitvorming en zo nodig maatregelen t.a.v. zaken als veiligheid en infrastructuur buiten de locatie.

Nee. Er wordt tijdelijk afgeweken van het omgevingsplan voor bewoning. De bestemming blijft hetzelfde.

Omwonenden worden als eerste betrokken bij een mogelijke locatie. Er wordt een besloten bijeenkomst georganiseerd met directe buren en bedrijven in de omgeving. Daarna volgt informatie voor alle inwoners.

Ja. Als een omgevingsvergunning wordt verleend, start de bezwaarperiode van 6 weken.

Tijdens de vergunningprocedure kunnen inwoners een zienswijze indienen. De gemeente kondigt dit vooraf aan.

De gemeenteraad heeft op 3 april 2025 besloten dat opvang in Valkenswaard kleinschalig is, met maximaal 40 jongeren per locatie, voor een periode van 5 jaar met de bedoeling deze na een positieve evaluatie te verlengen tot 10 jaar.