Aanwijzing oude Dorpspomp tot gemeentelijk monument
Mooi nieuws voor Valkenswaard: de dorpspomp naast het bankje bij het Oude Raadhuis wordt aangewezen als gemeentelijk monument. Met dit besluit volgt het college de wens van de gemeenteraad en het advies van de A2‑erfgoedcommissie en krijgt dit bijzondere stukje geschiedenis weer een plek in Valkenswaard.
Een stukje geschiedenis terug op de Markt
De historische pomp stond decennialang op de Markt in Valkenswaard en moest tijdens een herinrichting in 1955 wijken. Tijdens een inventarisatie van kleinere erfgoedobjecten is in 2022 de gietijzeren pomp teruggevonden in de tuin van de familie Derksen aan de Leenderweg. Na restauratie, met behulp van een grote groep betrokkenen en vrijwilligers, werd de pomp in september 2025 teruggeplaatst op de Markt. Onder de pomp ligt een zogenaamde tijdcapsule: een kist en cilinder met een notitie over het verhaal van de pomp en een boekje met beelden van de restauratie. De capsule is bedoeld voor toekomstige generaties en maakt geschiedenis tastbaar en zichtbaar in de openbare ruimte.
Dorpspomp nu beschermd voor de toekomst
De pomp, inmiddels al meer dan een eeuw oud, is volgens de A2-commissie een uniek plaatsgebonden object en daarmee van grote sociaal-culturele waarde. ‘De pomp draagt bij aan gezamenlijk beleefde historie’, aldus de commissie. Tijdens de plaatsing in 2025 stond wethouder Bram Bots al stil bij de betekenis van de pomp voor Valkenswaard. Hij benadrukte dat dit kleine object veel meer is dan metaal en techniek: ‘Erfgoed en geschiedenis is niet alleen iets van het verleden, maar ook van het heden. Het zorgt voor verbinding en ontmoeting.’ Met de aanwijzing als monument wordt die betekenis niet alleen erkend, maar ook beschermd. De pomp blijft zo een herkenningspunt dat laat zien hoe ontmoetingen en samen zijn horen bij de lokale identiteit van Valkenswaard.
Monumenten in Valkenswaard
Monumenten zijn bouwwerken, objecten of terreinen die vanwege hun schoonheid, wetenschappelijke betekenis of cultuurhistorische waarde bescherming verdienen. In de gemeente Valkenswaard horen daar onder andere het Weerderhuys, het Oude Raadhuis, de valkeniershuizen, de molens en de Dommelsche Bierbrouwerij bij. En nu dus ook de historische dorpspomp.