De Groote Meer

Veel inwoners hebben mooie herinneringen aan De Groote Meer. Het ven maakte oorspronkelijk deel uit van een aaneengesloten natuurgebied met bos en heide, waarin meerdere vennen met elkaar verbonden waren. In de jaren daarna is het meer dichtgevallen en begroeid geraakt.

In november 2025 startte de gemeente Valkenswaard met het herstel. Het ven is zo ontwikkeld dat we de biodiversiteit (het totaal aan planten en dieren) bevorderen en de natuur behouden. Bovendien draagt de herontwikkeling bij aan het opvangen van extreme neerslag en dat is belangrijk om wateroverlast in woonstraten te voorkomen. En nu, in maart 2026, is het meer weer in ere hersteld.

Wethouder Bram Bots (Dommelland – natuur en landschapsontwikkeling) is blij met het resultaat: ‘De Groote Meer is voor veel inwoners een plek vol herinneringen. Voor ons als college is het bijzonder dat we dit gebied weer hebben kunnen herstellen. Daarmee zetten we een mooie stap voor de natuur en voor een klimaatbestendig Valkenswaard.’

De Groote Meer: een sfeerimpressie

Ben je benieuwd wat er allemaal is gebeurd? Bekijk dan de video hieronder!

uitgeschreven tekst video: De Groote Meer

In deze video van de gemeente Valkenswaard geeft projectleider Daan uitleg over het opknappen van het Grote Meer.

[MUZIEK]

Beeldtekst:
Projectleider Daan
gemeente Valkenswaard

DAAN:
“We staan hier bij het Grote Meer, het project waar ik de afgelopen tijd mee bezig ben geweest om dit op te knappen.

Waarom zijn we hieraan begonnen? We zijn hieraan begonnen omdat het Grote Meer door de jaren heen steeds verder aan het dichtslibben was.

We hebben ook gekeken naar de afgelopen jaren. Elk jaar maken we luchtfoto’s van het meer. Je zag door de jaren heen dat er 10 jaar geleden altijd nog water in stond. Maar in de droge jaren kwam het steeds vaker voor dat je op een gegeven moment op de luchtfoto een grote groene zee zag, omdat het steeds verder aan het verlanden en dichtgroeien was, waardoor het ook steeds minder in het zicht kwam.

Met het project zijn we begonnen met het opschonen van het hele terrein. Er stond heel veel begroeiing omheen. Als je die begroeiing laat staan bij het uitbaggeren van het meer, dan komt er binnen de kortste keren weer heel veel bladval en dergelijke in. Daardoor slibt het binnen de kortste keren opnieuw dicht en komt die bodem steeds verder omhoog.

Als eerste zijn we in het project aan de gang gegaan om alle overtollige begroeiing rondom het ven weg te halen. Daarbij hebben we wel rekening gehouden met ecologische onderzoeken, bijvoorbeeld naar bomen met gaten waar mogelijk vleermuizen in zouden kunnen zitten. Ook habitat voor bepaalde libellen- en vlindersoorten hebben we gespaard.

Maar de rest, alles wat overbodig was, hebben we verwijderd. Er stond ook nog een stukje Japanse duizendknoop. Die hebben we ook gelijk verwijderd. Dat is eigenlijk de eerste stap geweest die we hebben gedaan om het ven weer op te knappen.

Na het verwijderen van het groen zijn we aan de gang gegaan om ook het slib uit het meer te halen.

Hiervoor moesten we eerst het water dat er nog in stond wegpompen. Het was al best droog geweest, waardoor we niet heel veel hebben hoeven pompen. We zijn ongeveer een week bezig geweest om al het water uit het meer te pompen. Dat water hebben we in afstemming met het waterschap mogen lozen richting de Tongelreep.

Het slib daarna zijn we op hopen gaan leggen. Voordat we hier met het werk begonnen zijn, hebben we het slib ook gecontroleerd. Wat is de kwaliteit ervan? Is het schoon genoeg om nog toe te passen of moet het afgevoerd worden?

Daaruit bleek dat het schoon genoeg was om nog toe te passen. Dus nadat het hier op hopen heeft gelegen en er zoveel mogelijk water uit is gegaan, hebben we het kunnen afvoeren naar de Luikerweg.

De Luikerweg is een voormalige stortlocatie. Daar konden wij het slib plaatsen om die stortlocatie af te dekken. Zodat daar in de toekomst, over ongeveer een jaar, als die helemaal volledig afgedekt is, ook een nieuw bos kan worden aangeplant en we het terug kunnen geven aan de natuur.

Nadat we de laatste begroeiing aan de oever verwijderd hebben en het slib uit het ven gehaald is, zijn we aan de gang gegaan om het meer in twee compartimenten op te delen.

Het idee was om aan één kant een deel te hebben met de oude bodem, waar het water terug de bodem in kan zakken in een droge periode. Dat is het voorste gedeelte.

In het achterste gedeelte wilden we een extra leemlaag aanbrengen, zodat het water in een droge periode langer wordt vastgehouden en het meer minder snel droog kan vallen. Dat wil niet zeggen dat het niet kan gebeuren. Als je een hele droge periode hebt, kan het nog steeds. Maar dit zorgt er in ieder geval voor dat het water langer in het ven blijft staan.

Daarna zijn we aan de gang gegaan om alle randen netjes af te werken. Op sommige plekken zat nog veel beschoeiing in de zijkant, waardoor je hele steile randen had. Over het hele meer hebben we de randen flauw afgewerkt, zodat je een heel flauw talud hebt aan alle zijkanten.

Daarmee is het wat vriendelijker en makkelijker voor dieren om erin en eruit te gaan. Het ziet er ook gewoon een stuk natuurlijker uit.

Nadat we klaar waren in het meer zelf, zijn we ook aan de gang gegaan om de omgeving nog in te richten.

We hebben met houtsnippers wandelpaden aangelegd. Rondom de wandelpaden wordt later nog ingezaaid en later dit jaar ook nog aangeplant, zodat de natuur ook weer kan herstellen in de omgeving.

Het project is mogelijk gemaakt door de Interreg-subsidie van Weerbaar Dommeland en door een bijdrage van de provincie.”

Beeldtekst:
Productie Ton Moll

Het herstel in stappen

Bij het herstel van De Groote Meer kwam heel wat kijken. Allereerst is het gebied goed toegankelijk gemaakt voor de werkzaamheden door overtollige beplanting te verwijderen. Daarna is het water uit het ven gepland, zodat het slib op de oevers kon indrogen. In de tussentijd werd de locatie aan de Luikerweg voorbereid: het terrein werd vlak gemaakt en opgeschoond. Ook zijn er natuurlijke hekwerken geplaatst om het terrein af te bakenen. Dat zijn houten rasters met gaas ertussen. Deze hekwerken blijven voorlopig nog even staan, om de nieuw aan te planten bomen enkele jaren te beschermen tegen wild.

Het gedroogde slib is uiteindelijk naar de stortlocatie vervoerd; het vervuilde deel ging naar de verwerker in Rotterdam.

De bestaande voorzieningen zijn weggehaald, zoals de beschoeiing en het lage hekwerk langs de Merendreef. Vervolgens is een ‘dijkje’ aangelegd om het noordelijke en zuidelijke deel van het meer van elkaar te scheiden. Het ene deel is de buffer voor overtollig regenwater en staat in verbinding met het Kleine Meer. Aan de andere kant van ‘de dijk’ is de leemlaag aangebracht van zo’n 20 centimeter. Hierdoor blijft er altijd een klein beetje water staan, wat de biodiversiteit ten goede komt en wat ervoor zorgt dat het meer in droge periodes beter water kan vasthouden. Tot slot zijn de oevers flauwer gemaakt om de natuur beter de ruimte te geven.

Het is nog even wachten op het eindresultaat: de technische werkzaamheden zijn afgerond en de komende tijd wordt er nog gewerkt aan wandelpaden en de beplanting van het terrein. Dan is het wachten op regen en het voorjaar, zodat het meer zich met regenwater kan vullen en alles weer mooi in bloei staat.

Er vindt nog een officiële opening plaats. Houd onze website in de gaten.

De Groote Meer: toen en nu

De Groote Meer begin 2025 — Het ven is grotendeels dichtgegroeid met riet en planten, het water is nauwelijks zichtbaar

De Groote Meer maart 2026 — Het ven is opnieuw open water, met zandige oevers en bos op de achtergrond

Meer informatie

De aanpak van De Groote Meer wordt mogelijk gemaakt door Weerbaar Dommelland Interreg-Vlaanderen. Kijk voor meer informatie op: Weerbaar Dommelland Interreg Vlaanderen-Nederland | Valkenswaard

Houd voor meer informatie over de opening en de actuele ontwikkelingen deze pagina in de gaten.

Veelgestelde vragen

Hier vind je de antwoorden op de meest gestelde vragen tijdens de wandeling. Heb je nog een andere vraag? Laat het ons weten en mail naar daan.van.grieken@valkenswaard.nl.

Waarom laten we niet al het regenwater vanuit het nieuwe riool op de Eindhovenseweg direct naar De Groote Meer stromen?

We doen dit niet, omdat het regenwater dat op straat valt minder schoon is dan regenwater dat direct in het gebied valt. Het regenwater op straat bevat extra voedingsstoffen, wat de kans op blauwalg vergroot bij warm weer. Daarom laten we dit water liever in de bodem trekken. De runsloten in de Kleine Meer zijn hiervoor beter geschikt. Runsloten zijn smalle watergangen die worden gebruikt om overtallig water af te voeren. Deze runsloten hebben geen dichte bodem, waardoor het water sneller in de grond wordt opgenomen als de grondwaterstand het toelaat. Dit helpt om het waterpeil te reguleren en voorkomt wateroverlast.

Komt er een verbinding tussen De Kleine Meer en De Groote Meer?

Nadat we de werkzaamheden aan De Groote Meer hebben afgerond, beginnen we met het ontwerp voor een verbinding tussen de twee vennen. We kijken onder andere naar de mogelijkheid om deze verbinding onder het fietspad te leggen tussen de Beukenlaan en de Merendreef.

Mogelijk ligt er nog een oude ‘duiker’ (een buis of koker bedoeld om water door te laten) in het bos tussen De Kleine Meer en De Groote Meer. Omdat we de exacte locatie niet weten en deze niet meer werkt, hebben we besloten hier geen verder onderzoek naar te doen.

Worden de werkzaamheden dit jaar afgerond?

Volgens de huidige planning zijn de werkzaamheden afgerond in de week van 9 februari 2026 (week 7). De uiteindelijke doorlooptijd is mede afhankelijk van het weer.

Zijn er verkeersmaatregelen nodig op de Merendreef tijdens het werk?

Er zijn geen wegafsluitingen nodig om het werk te kunnen uitvoeren. Wel is er extra aandacht voor de verkeerveiligheid van de uitritten van het werkgebied, vanwege de grote hoeveelheid (brom)fietsverkeer op de Merendreef van en naar Scholengemeenschap Were Di.

Waarom worden de baggerwerkzaamheden uitgevoerd in het najaar?

Dit is ten behoeve van de dieren in het gebied. In deze periode is de verstoring voor dieren het kleinst. Dit is buiten het broedseizoen van vogels. Daarnaast heeft een groot deel van de amfibieën (bijvoorbeeld padden en salamanders) in deze periode een overwinteringsplaats buiten het water opgezocht.

Wat gebeurt er met de vissen in De Groote Meer?

De Groote Meer is verschillende jaren drooggevallen. Hierdoor is de kans klein dat er vissen aanwezig zijn. Als we toch vissen aantreffen, dan zullen deze zoveel mogelijk worden gevangen en verplaatst.